Inleiding

Desert Garden laat haar beertjes zo min mogelijk castreren, vanuit de afweging dat castratie eigenlijk onnatuurlijk is en het dier geen plezier doet. Dieren hebben zelf geen enkele stem en kunnen zich niet verweren tegen beslissingen die hun baasjes over hen nemen, en vanuit de gedachte dat geen enkele man, mens noch dier, vrijwillig voor zijn eigen castratie zou kiezen, wil ik daar bij mijn eigen dieren zoveel mogelijk rekening mee houden .

Zal ik nooit voor castratie kiezen? Jawel, zo af en toe, maar echt zo min mogelijk; als er enigszins mogelijkheden zijn om ze niet te castreren, dan doe ik het niet, ook al zou het voor mijzelf makkelijker zijn om het wel te doen. Omdat ik intussen aardig wat ervaring heb opgedaan met zowel niet-castreren als wel castreren, wil ik mensen die denken dat ze zonder castratie geen optie hebben om hun beertje te houden, graag de volgende tips meegeven:

* Beertjes kun je goed samenhouden, als je het vanaf het begin goed aanpakt. Het beste is het om een jong beertje dat net oud genoeg is om bij zijn moeder weg te gaan (ca. 4 weken) te zetten bij een volwassen beer van minimaal 9 maanden oud. Deze is dan vanzelf dominant, en de kleine beer zal dit over het algemeen niet meer ter discussie stellen, ook niet als hij ouder wordt. Een complicerende factor is als er vrouwtjes in de buurt, binnen geurafstand, worden gehouden. Dan kan het zijn dat het jonge beertje vanaf zijn pubertijd toch zijn eigen positie wil gaan innemen en de oudere beer uitdaagt. Het handigst is dus om beide beertjes niet in de buurt van vrouwtjes te laten komen, dan kunnen ze samen heel gelukkig oud worden. Overigens heb ik zelf in de stal diverse berenkoppeltjes voor lange perioden probleemloos samen gehouden, in dezelfde ruimte als de zeugjes.

* Een andere belangrijke factor in het samenhouden van beren is ruimte . Hoe meer ruimte, hoe minder agressie. De minst dominante moet altijd voldoende ruimte hebben om weg te rennen. Is het hok te klein, dan heeft ie die ruimte niet en zal hij zich noodgedwongen eerder agressief opstellen. Geef twee beren een hok van tenminste 50x100 cm, liefst groter, en zet er geen derde beer bij in tenzij het hok met een flinke factor in ruimte toeneemt. Heb je een hele tuin waar ze vrij in mogen rondlopen, dan kun je wel 10 of meer beren samen houden. Kijk maar eens bij Stichting Cavia in Bakkeveen, die hebben heel veel (volwassen) cavia's, waaronder veel beren, samen gehuisvest in een heus caviadorp!

*  Als je dan toch echt een gecastreerd beertje wilt voor je (muitende) zeugengroep, haal er dan eentje uit de opvang . Er zijn genoeg beertjes voorhanden die al door anderen zijn gecastreerd, het is helemaal niet nodig zelf daar nog een beertje aan toe te voegen. Plus het scheelt je de operatiekosten, en niet te vergeten de operatie nazorg (niet mis, ze krijgen vrij snel abcessen en dat is geen pretje) die je anders zou moeten geven.

* Het kan voorkomen dat je een of meer nestjes hebt gefokt waarvan je de geboren beertjes niet verkocht krijgt. Dat kan gebeuren. Maar moet je ze dan echt castreren, alleen omdat je ze dan bij je zeugjes kunt zetten? Heb je geen enkele fokbeer meer waar ze voortaan bij mogen wonen? Heb je echt geen extra hok waar je ze samen of met een ander (nieuw aan te schaffen) beertje in kunt huisvesten? Kijk nog eens creatief naar de ruimte(s) die je hebt. Valt er nog iets te herschikken? Ik heb het zelf ook gehad. Mijn beertjeJuda bijvoorbeeld, was overgebleven uit zijn nest terwijl hij wel regelmatig te koop heeft gestaan toen hij klein was. Het lukte gewoon niet. Ik heb toen een extra hok in gebruik genomen, ook al was dat niet in de planning, en gewacht tot ik nog eens een beertje kreeg. Hij heeft daarna geruime tijd heel vredig samen geleefd met Fire, zijn halfbroertje dat driekwart jaar later werd geboren. En het is geen ramp een beertje een tijdje alleen te laten wonen, in afwachting van een nieuw vriendje.

* Tot slot kan het gebeuren dat je bij aanschaf verkeerd bent voorgelicht over het geslacht van je caafjes. Je dacht dat je twee vrouwtjes had gekocht, en je blijkt een mannetje en een vrouwtje meegekregen te hebben. Helaas komt dit regelmatig voor (het is mij in het begin ook overkomen), door onwetendheid of onverschilligheid bij de verkoper. Natuurlijk kun je het mannetje dan castreren, maar je kunt ook bovenstaand overwegen en voor een alternatief kiezen. Mocht je de vergissing bijvoorbeeld heel snel ontdekken en mocht je je nog niet hebben gehecht aan je dier, dan kun je ermee teruggaan naar de verkoper en hem omruilen voor een echt zeugje, of andersom, je zeugje ruilen voor nog een beertje. Je kunt ook kijken of je je vrouwtje aan iemand anders kunt verkopen en zelf een jong beertje bij je beer zetten. Vrouwtjes raak je nu eenmaal sneller kwijt dan mannetjes, en een jong beertje is echt razendsnel te vinden, kijk maar eens op Marktplaats, waar ze vaak met tientallen per dag worden aangeboden. Lukt dit allemaal niet of wil je dit zelf niet, overweeg dan twee hokken met vier caafjes: twee mannetjes, twee vrouwtjes.

Hopelijk hebben op zijn minst een paar lezers iets aan deze tips!
Dat gezegd hebbende, heb ik hieronder ook informatie opgenomen over castratie, omdat bovenstaande tips niet voor iedereen altijd toe te passen zijn. Ik geef dan ook graag goede informatie zodat mensen een goed afgewogen besluit kunnen nemen.

Castratie

Castratie heeft bij de cavia als enige gegarandeerde effect, dat hij geen jongen meer kan verwekken. Het verandert lang niet altijd zijn 'berengedrag'. Sommigen blijven tot aan hun dood vrouwtjes dekken, en blijven agressief naar andere volwassen beren. Het kan gebeuren dat ze van castratie wel rustiger en minder dominant worden, maar het is van tevoren niet te voospellen of dat ook voor jouw beertje zo zal uitpakken. Mijn Abraham (+) bijvoorbeeld, was gecastreerd maar bleef tot hij hoog bejaard was vrouwtjes dekken en bleef vechten met beertjes. Zijn zoon Paulus (+) daarentegen, verloor al zijn interesse in vrouwtjes na zijn castratie en bleef jarenlang, tot aan zijn dood, aan elke willekeurige volwassen beer te koppelen. Het was zelfs zo dat ik hem samen met een zeugje EN een andere fokbeer kon huisvesten zonder problemen! Om maar meten de twee uitersten te schetsen.
Kortom, als jouw twee beren het nu niet met elkaar kunnen vinden, geeft de castratie van een of beide geen enkele garantie dat het dan wel ineens 'klikt'!

Castratie is daarmee feitelijk alleen zinvol als je ook een of meer zeugjes hebt waar je hem bij wilt laten wonen zonder nestjes te krijgen. Als hij van het type is dat na de castratie dominant blijf, dan houdt hij eventueel kibbelende dames om hem heen goed in bedwang en creeert rust in de tent. Is hij echter van het type dat na de castratie al zijn mannelijkheid kwijt is, dan is hij meer met een zeugje te vergelijken. Hij kan dan net zo goed het onderspit delven ten opzichte van je dominante zeug, en hij zal dan zeker geen rust brengen in een groep onrustige zeugjes. Dit was met mijn al eerder genoemde Paulus bijvoorbeeld het geval.

Een castratie is voor je cavia een riskante operatie. Ga daarom op zoek naar een dierenarts die gespecialiseerd is in knaagdieren, of die veel - succesvolle! - ervaring heeft met de castratie van cavia's. Helaas gebeurt het nog te vaak dat een beertje de operatie niet overleeft!

Vraag dus gewoon hoeveel ervaring de betreffende dierenarts heeft, wees kritisch! Vraag ook om een gasnarcose, die is veiliger dan een spuitje omdat de dosering dan nauwkeuriger is af te stellen voor zo'n klein diertje.

Weer enige tips en richtlijnen:

  • Wacht tot je beertje minimaal 6 maanden oud is en rond de 800 gram weegt, dan heeft hij veel meer 'bij te zetten' en worden zijn overlevingskansen veel groter. Dit kan betekenen dat hij een paar weken tot maanden alleen moet zitten van tevoren om te wachten tot hij oud genoeg is, als je alleen een beertje en een zeugje hebt, en geen nestje wilt. Heb je meerdere caafjes, dan kun je een jong geslachtsrijp beertje heel goed bij een volwassen beer zetten, zie ook hierboven.
  • Let op: na de castratie is het beertje gek genoeg nog steeds een aantal weken vruchtbaar, dus zet hem niet meteen bij het zeugje! Dit komt doordat er nog zaad in de zaadleiders kan zitten. Na een week of vier mag je ervanuit gaan dat hij wel onvruchtbaar is geworden. Je kunt ook het zekere voor het onzekere nemen en nog een weekje extra wachten.
  • Zet je beertje na zijn operatie in een frisse en schone kooi! Hygiene is nu absoluut het sleutelwoord. Het kan nl. gebeuren dat een beertje pijnlijke ontstekingen en abcessen ontwikkelt bij de wond, en dat willen we waar mogelijk voorkomen. Dit begint bij een schoon verblijf. Sommige mensen laten hun net geopereerde beertje op doeken wonen, die ze dan heel vaak verversen (meerdere malen per dag), met de gedachte dat dat zachter aanvoelt bij de wond. Zelf heb ik ook goede ervaringen met schoon en fris zaagsel, en steeds een klein plukje hooi (meerdere malen per dag hooi geven om te eten), zodat het hooi hem niet kan irriteren.
  • Let ook op je eigen hygiene als het om je beertje gaat. Een smetteloze kooi heeft weinig zin als je hem daarna zelf met ongewassen handen oppakt, of hem heel veel oppakt de eerste dagen na de operatie. De eerste week laat ik een gecastreerd beertje zoveel mogelijk met rust wat oppakken betreft. Ik pak hem alleen op om de operatiewond te controleren (meestal om de dag) en raak de wond daarbij niet aan. Ook heb ik van tevoren altijd mijn handen gewassen met desinfecterende zeep, en ben heel voorzichtig in mijn bewegingen bij het oppakken.
  • Als je beertje toch een of meer abcessen ontwikkelt, dan herken je dat aan een bult die zacht aanvoelt en steeds groter wordt. Soms is het alsof hij zijn ballen weer terugkrijgt! (dat is dan natuurlijk niet zo). Wacht niet te lang en ga naar de dierenarts. Die zal het abces openen, en je instructies meegeven hoe jij voortaan de wond moet behandelen. Bij abcessen geldt: houd het gat dat de dierenarts heeft gemaakt meerdere malen per dag zelf open (niet bang zijn, ook al piept je cavia even, want het moet gebeuren) en spuit de wond van binnen schoon met een spuitje (dat je gratis van je dierenarts mee zal krijgen) en gedestilleerd water (ook van je dierenarts). Het is goed te doen, maar ook een vies karweitje en het stinkt verschrikkelijk. Je moet dus goed afwegen of dat het je allemaal waard is.... Kijk nog maar eens naar de tips hierboven, misschien kies je uiteindelijk toch maar niet voor castratie...

Uiteraard houd ik bij een pas gecastreerd beertje ook goed in de gaten of hij levendig is, goed eet, etc. Als je iets verdachts meent te zien of het niet vertrouwt, kun je het beste even teruggaan naar de dierenarts om het zekere voor het onzekere te nemen.

Is hij eenmaal goed hersteld, dan mag hij na een week of vier lekker bij een stel vriendjes of vriendinnetjes.

Al bovenstaand is gebaseerd op mijn jarenlange ervaring (inmiddels 7 jaar) met beertjes - zowel ongecastreerd als gecastreerd. De beschrijvingen zijn vooral anekdotisch en gebaseerd op de diverse, al dan niet gecastreerde, beertjes in mijn eigen stal.

 

Naar:

Aanschaf

Voeding

Huisvesting

Persoonlijke verzorging

Ziekte en gezondheid

Zwangerschap